Navigate / search

Yerel Katılım Mekanizmaları

Halkın yönetime katılmasını sağlayan ve demokrasinin etkin bir şekilde hayata geçirildiği  temel kurumlardan birisi yerel yönetimlerdir. Yerel yönetimlerde temsilciler ve seçmenler arasında ulusal düzeye oranla daha doğrudan ve yakın ilişki olması katılımın etkililiğini artırır. Alınacak kararlarda yerel halkın bilgisine ve görüşlerine başvurulması, katılımının sağlanması çoğunluk ve eşitlik ilkelerinin hayata geçirilmesini ve etkili bir halk denetiminin gerçekleşmesini sağlar. Yerel yönetimlerde halk katılımı ile halk kendisini yönetmenin yanında kamu idaresi ile ilişkilenir, işbirliğine girer ve ulusal düzeyde de başarılı ve etkili bir demokrasinin oluşmasına katkıda bulunur.

Yerel yönetimlerde demokratik katılım Avrupa Birliği’nin de öncelikli alanları arasında yer almaktadır;

“Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı”nda; vatandaşların kamu işlerinin sevk ve idaresine katılma hakkının demokratik bir ilke olduğu ve bu hakların doğrudan kullanım alanının yerel düzeyde olduğunun altı çizilmiştir.

“Avrupa Kentsel Şartı”nda ise yerel demokrasi açısından yerel yönetimlerde halkın doğrudan katılımının sağlanmasının önemine dikkat çekilmiş ve kentte yaşayan yurttaşların temel hakları sıralanmıştır.

“Avrupa Kentli Hakları Deklarasyonu”nda da katılım hakkına yer verilerek, kurum ve kuruluşlar arasındaki dayanışmanın esas olduğu kent yönetimlerinde; gereksiz bürokrasiden arındırma, yardımlaşma ve bilgilendirme ilkelerinin sağlanması şartı getirilmiştir.

Avrupa Komisyonu da Türkiye’ye yönelik katılım ortaklığı ve ilerleme raporlarında sıklıkla katılıma vurgu yapmaktadır. En geniş anlamı ile katılım, yönetime katılmanın teknik araçları ve bir yöntem olmanın ötesinde bireyin toplumsal yaşama ilişkin tercihlerini ortaya koyduğu bir yaşam ve davranış biçimini  ifade etmektedir. Öte yandan yönetişim, karşılıklı etkileşimlerin yansımasını bulduğu, katılımcılığı temel alan, tek sesliliği değil, çok sesliliği hedefleyen bu yeni yönetim anlayışını vurgular

Birleşmiş Milletler’in desteği 1995 yılından beri yerel düzeyde Yerel Gündem 21’ler kurulmuştur. Yerel Gündem 21’de amaç; katılım/ birlikte yönetim kavramları geliştirilmesi, merkezi ve yerel yönetimler ile sivil toplum kuruluşlarının birlikte ‘yerleşim sorunlarına’ çözümler üretmesi ve bu amaçla toplumun tüm kesimleriyle işbirliği sağlanmasıdır.

Belediye Kanunun 76. maddesi ile kent konseylerinin kurulması öngörülmüştür. Kent konseyi: Merkezi yönetimin, yerel yönetimin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve sivil toplumun ortaklık anlayışıyla, hemşehrilik hukuku çerçevesinde buluştuğu; kentin kalkınma önceliklerinin, sorunlarının, vizyonlarının sürdürülebilir kalkınma ilkeleri temelinde belirlendiği, tartışıldığı, çözümlerin geliştirildiği ortak aklın ve uzlaşmanın esas olduğu demokratik yapılar ile yönetişim mekanizmaları olarak tanımlanmıştır. Kent konseyi, kent yaşamında; kent vizyonunun ve hemşehrilik bilincinin geliştirilmesi, kentin hak ve hukukunun korunması, sürdürülebilir kalkınma, çevreye duyarlılık, sosyal yardımlaşma ve dayanışma, saydamlık, hesap sorma ve hesap verme, katılım ve yerinden yönetim ilkelerini hayata geçirmeye çalışır.

Bu amaçlarla Türkiye’nin çeşitli yerlerinde kent konseyleri kurulmuş ve farklı çalışmalar gerçekleştirmişlerdir. Aşağıda bu farklı kent konseylerine ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz:

 

İstanbul

Http://Www.Cekmekoykentkonseyi.Org/Icerik.Asp?Is=95q130q10q1hdq190q10q10q10

Kocaeli Kent Konseyleri

Bursa Kent Konseyleri

http://www.Gemlikkentkonseyi.Com

Sakarya Kent Konseyleri

Balıkesir Kent Konseyleri

Çanakkale Kent Konseyleri

İzmir Kent Konseyleri

Aydın Kent Konseyleri

Denizli Kent Konseyleri

Muğla Kent Konseyi

Uşak Kent Konseyleri

Manisa Kent Konseyleri

Antalya Kent Konseyleri

Mersin Kent Konseyleri

Gaziantep Kent Konseyleri

Isparta Kent Konseyleri

Burdur Kent Konseyleri

Osmaniye Kent Konseyleri

Osmaniye Kent Konseyleri

Adana Kent Konseyleri

Karaman Kent Konseyleri

Konya Kent Konseyleri

Eskişehir Kent Konseyleri

Ankara Kent Konseyleri

Kırşehir Kent Konseyleri

Niğde Kent Konseyleri

Kayseri Kent Konseyleri

Amasya Kent Konseyleri

Çorum Kent Konseyleri

  • http://Corumkentkonseyi.Org/

Tokat Kent Konseyleri

Kahramanmaraş Kent Konseyleri

Adıyaman Kent Konseyleri

Şanlıurfa Kent Konseyleri

Mardin Kent Konseyleri

Diyarbakır Kent Konseyleri

Malatya Kent Konseyleri

Elazığ Kent Konseyleri

Van Kent Konseyleri

Erzurum Kent Konseyleri

Ardahan Kent Konseyleri

Rize Kent Konseyleri

Trabzon Kent Konseyleri

Bayburt Kent Konseyleri

Gümüşhane Kent Konseyleri

Ordu Kent Konseyleri

Samsun Kent Konseyleri

Sinop Kent Konseyleri

Düzce Kent Konseyleri

Merkezi Katılım Mekanizmaları

Halkın katılımı, toplumla ilgili alınacak kararlara ve karar alma süreçlerine dâhil olmak ve bu konuda yetkili olmak anlamına gelir. Katılım bir hak olmanın yanında; temel özgürlükleri, eşitliği, toplumsal adalet ve eşitlik gibi demokrasinin temel değerlerini sağlamanın bir yoludur.

Halkın katılımı geniş anlamda siyasal açıdan  (seçimler, referandum) tüm toplumu ilgilendirdiği gibi, dar bir anlamda özellikle alınacak karardan etkilenecek olanların karar alma sürecine dâhil olmasını anlatmak için kullanılmaktadır. Yasal düzenlemeler, idari bir işlemin nasıl yapılması gerektiği konusunda halkın görüşüne başvurulması ve halkın katılımının sağlanması, konunun her yönü ile tartışılarak geniş anlamda kabul görmüş, sürdürülebilir ve daha nitelikli kararlar alınmasını sağlar. Oluşturulan mekanizmalarla katılımla ilgili kişilerden katkı alınması ve bu katkıların alınacak kararı etkilemesi öngörülür.

Temsili demokrasilerde de seçmen –seçilen ilişkisi bağlamında ortaya çıkan eleştirileri önlemek ve halkın katılımını parlamento düzeyinde sağlamak için bazı mekanizmalar kullanılmaktadır. Yurttaşların ve özellikle STÖ’lerin yasama ve denetim sürecine katılımını sağlayan şu an işlemekte olan mekanizmalara ilişkin iki önemli kaynak olarak YASADER’in hazırlamış olduğu Sivil Toplum İçin Yasama Sürecine Katılım El Kitabı ve TBMM yayını olan  Yasama El Kitabı – Türkiye Büyük Millet Meclisi kullanılabilir.
Yazılı metinlerden farklı olarak bütüncül bir bakış açısı sunan ve mekanizmaların nasıl işlediklerini ve süreci izleyebileceğiniz tablolar hazırladık. Tabloları aşağıda bulabilirsiniz.

·         TBMM Dilekçe Komisyonuna Başvuru Süreci

·         Kanun Yapım Sürecinde STÖ’lerin Katılımı

·         TBMM İnsan Hakları Komisyonuna Başvuru Süreci

·         TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonuna Başvuru Süreci

·         TBMM Soru Önergesi Süreci

·         TBMM Gündem Dışı Konuşma

·         TBMM Meclis Araştırması Süreci